Młodsze pokolenia rzadziej chorują na demencję i później ją rozwijają

Kolejne pokolenia wchodzą w starość z lepszą sprawnością umysłową niż poprzednie, a do tego tracą ją wolniej. Tak wynika z nowej analizy opublikowanej w „Nature Medicine”, która objęła około 219 tysięcy osób obserwowanych nawet przez blisko 30 lat. Autorzy uważają, że to może tłumaczyć spadek ryzyka demencji w Europie i Stanach Zjednoczonych.

Podwójna przewaga młodszych roczników

Że późniejsze pokolenia lepiej wypadają w testach poznawczych, wiadomo od dawna. Nowością jest, jak podkreśla kierujący pracami Anders Fjell, że sam proces starzenia się mózgu wydaje się przesunięty na później. Różnice między rocznikami są na tyle duże, że według badaczy wyjaśniają obserwowany spadek zachorowań na demencję, szacowany na około 13 proc. na dekadę.

W praktyce oznacza to, że osoba z młodszego rocznika zaczyna z wyższego poziomu, a potem traci zdolności wolniej. Dzięki temu dłużej trwa, zanim spadek stanie się na tyle poważny, by doprowadzić do demencji.

Skąd te korzyści?

Badanie nie wskazuje jednej, pewnej przyczyny. Fjell wskazuje jednak na prawdopodobne czynniki, głównie wielkie zmiany społeczne XX wieku:

  • dłuższa edukacja dzieci,
  • lepsze odżywianie oraz warunki życia w dzieciństwie i okresie dorastania,
  • lepsza opieka zdrowotna, w tym zdrowie matek w ciąży,
  • z czasem skuteczniejsze leki na choroby serca i mniejsze zanieczyszczenie powietrza.

Zdrowie układu krążenia i metabolizmu w dorosłym życiu również może spowalniać spadek zdolności poznawczych. Według badacza to zapewne nie jedna przyczyna, lecz ich suma.

Ważny jest też sposób badania. Śledzenie tych samych osób przez wiele lat pozwala odróżnić, jak dobrze radzi sobie dane pokolenie, od tego, jak szybko traci sprawność. Samo porównanie grup wiekowych w jednym momencie tego nie rozstrzyga, bo nie wiadomo, czy różnice wynikają ze starzenia, czy z odmiennego punktu startu.

Optymizm z zastrzeżeniem

Autorzy widzą powód do ostrożnego optymizmu: ryzyko demencji w danym wieku nie jest zapisane na stałe, a zależy od warunków, na które społeczeństwo ma wpływ. Jednocześnie ostrzegają, że nie ma gwarancji kontynuacji tego trendu. Dzisiejsi młodzi dorastają w innych warunkach, a zmiany w aktywności fizycznej, nadwadze i nierównościach nie muszą zmierzać w dobrym kierunku.

Badanie dotyczy różnic między pokoleniami, nie możliwości pojedynczych osób, dlatego naukowcy nie formułują na jego podstawie indywidualnych zaleceń. Jak mówi Fjell: „Warunki w całym przebiegu życia, od dzieciństwa po starość, wydają się mieć znaczenie dla funkcji poznawczych nawet w późnym wieku”.

Zespół chce teraz sprawdzić, kto skorzystał najbardziej, a kto najmniej. Nie wiadomo jeszcze, czy zyskali głównie ci, którzy startowali z najgorszych warunków, czy raczej osoby już uprzywilejowane. Badacze analizują też, czy poprawa warunków życia chroni jednakowo niezależnie od predyspozycji genetycznych.

Co to oznacza dla Polski

Badanie dotyczy krajów zachodnich, a Polski nie wymienia się w nim wprost, więc nie należy automatycznie przenosić wyników na polskie dane. Wnioski są jednak istotne także u nas, bo Polska się starzeje, a demencja jest jednym z najpoważniejszych wyzwań dla opieki zdrowotnej i rodzin. Z tego badania wynika, że profilaktyka zaczyna się znacznie wcześniej niż w wieku emerytalnym: w jakości edukacji, żywienia, opieki prenatalnej i dziecięcej.

Dla czytelnika to także przypomnienie, że dbanie o serce, ciśnienie i poziom cukru w dorosłym życiu ma znaczenie dla mózgu. Autorzy zastrzegają jednak, że zdrowie mózgu to zadanie społeczne, a nie wyłącznie indywidualna odpowiedzialność.

Źródło: Medical Xpress – „Younger generations appear to have a double advantage against dementia, researchers find”

Możesz również polubić…

https://signwise.pl/jak-dziala-luxmed-pakiet-medyczny-rodzinny-i-co-oferuje/ https://sis2016.org/pakiet-medyczny-luxmed-dla-seniora-pelna-diagnostyka-i-opieka-specjalistow/ https://aej-energy.com